نسخه آینده مایکروسافت، Exchange Server Subscription Edition (SE)، نقطه عطف مهمی در مسیر تحول Exchange Server بهشمار میآید. در اینجا، مروری کامل داریم بر نکاتی که باید بدانید؛ از زمانبندی انتشار گرفته تا مسیر ارتقاء و تغییرات مربوط به همزیستی (Coexistence).
مرور کلی و جدول زمانی انتشار
نسخه Exchange Server SE قرار است در اوایل سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ منتشر شود. این نسخه پس از Exchange Server 2019 CU15 عرضه خواهد شد و سپس با Exchange Server SE CU1 ادامه پیدا میکند. ترتیب نسخهها به این شکل خواهد بود:
Exchange Server 2019 CU15 – آخرین بهروزرسانی تجمعی (Cumulative Update) پیش از عرضه نسخه SE.
Exchange Server SE RTM – انتشار اولیه نسخه SE که دارای کدی مشترک با CU15 است، اما شامل بهروزرسانی در برندینگ و تغییراتی در سیاستهای پشتیبانی است.
Exchange Server SE CU1 – این نسخه ویژگیهای جدیدی را معرفی خواهد کرد و امکان همزیستی با نسخههای پشتیبانینشده را مسدود میکند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
نسخههای Exchange Server 2016 و Exchange Server 2019 در تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ به پایان دوره پشتیبانی خود میرسند. انتشار نسخه SE این اطمینان را میدهد که کسبوکارها در مسیر پشتیبانیشده باقی بمانند و با سیاست پشتیبانی مدرن مایکروسافت همراستا شوند.
تغییرات مربوط به همزیستی (Coexistence)
نسخه Exchange Server SE قوانین مهمی برای همزیستی به همراه دارد که بر ساختار فعلی محیط Exchange شما تأثیر میگذارد:
تغییرات نصب در CU15:
نسخههای Exchange Server 2019 CU15 و Exchange Server SE RTM مانع از همزیستی با Exchange Server 2013 خواهند شد.قانون همزیستی در CU1:
با انتشار CU1، فقط Exchange Server SE پشتیبانی خواهد شد. نسخههای قدیمیتر (Exchange ۲۰۱۳، ۲۰۱۶ و ۲۰۱۹) باید از رده خارج شوند (Decommissioned).
با دانستن این موارد، سازمان خود را برای انتقال کامل به Exchange Server SE آماده کنید. برای ادامهی بدون مشکل پس از انتشار CU1، لازم است نسخههای قدیمی بازنشسته شوند.
قابلیتهایی که حذف شدهاند:
برخی ویژگیها در Exchange Server SE دیگر پشتیبانی نمیشوند:
پشتیبانی از Outlook Anywhere (پروتکل RPC/HTTP) حذف شده است. بنابراین اگر سیستمهایی دارید که به این پروتکل وابستهاند، باید آنها را بهروز کنید یا یکپارچهسازی را تغییر دهید.
پشتیبانی از UCMA ۴.۰ و پیامرسانی آنی در Outlook نیز در این نسخه موجود نخواهد بود.
نکات مهم پیش از ارتقا به Exchange Server SE
پیش از ارتقا به نسخه اشتراکی Exchange، باید از رعایت تمام شرایط و دستورالعملهای تعیینشده توسط مایکروسافت اطمینان حاصل کنید:
بررسی سازگاری و دستورالعملها:
اطمینان حاصل کنید که سیستمعامل شما با Exchange SE سازگار است. اگر از Exchange Server ۲۰۱۹ استفاده میکنید، آن را به CU15 بهروزرسانی کنید.تهیه نسخه پشتیبان از زیرساخت:
پیش از ارتقا، از سرورها و پایگاههای داده میلباکسها نسخه پشتیبان تهیه کنید. اگر مشکلی پیش آمد، این نسخهها بسیار حیاتی خواهند بود.زمانبندی نگهداری:
فرآیند ارتقا را در ساعات غیراداری انجام دهید و کلیه افراد مرتبط را مطلع کنید.دریافت مجوز (License):
باید لایسنس نسخه اشتراکی (SE) را از قبل تهیه کرده باشید تا پس از ارتقا بتوانید سیستم را فعالسازی کنید. این لایسنس از طریق مایکروسافت یا نمایندگان رسمی قابل دریافت است.کارهای پس از ارتقا:
پس از ارتقا، باید آزمونهایی مانند تست جریان ایمیل و عملکرد کلی را انجام دهید تا از صحت عملکرد مطمئن شوید.
توضیح مسیرهای ارتقاء به Exchange Server SE
برای انتقال از Exchange Server ۲۰۱۶ یا ۲۰۱۹ به SE، دو مسیر اصلی وجود دارد:
ارتقاء سنتی (Legacy Upgrade):
نیاز به ایجاد زیرساخت جدید، انتقال صندوقهای پستی (Mailboxes) و منابع، و از رده خارج کردن سرورهای قدیمی دارد.
این روش برای مهاجرت از Exchange ۲۰۱۶ به SE یا Exchange ۲۰۱۹ با بهروزرسانیهای تجمعی قدیمی (CUهای قدیمی) ضروری است.
ارتقاء در محل (In-Place Upgrade):
برای کاربرانی که از Exchange ۲۰۱۹ CU14 یا CU15 استفاده میکنند در دسترس است و مشابه نصب یک CU عمل میکند.
فرآیند ارتقاء را برای کسانی که از آخرین CUهای پشتیبانیشده استفاده میکنند سادهتر میسازد.
برنامه اقدام (Action Plan):
Exchange 2016 CU23:
ابتدا به Exchange ۲۰۱۹ CU14 یا CU15 ارتقاء دهید، سپس از روش ارتقاء در محل (In-Place) به SE استفاده کنید.Exchange ۲۰۱۹ CU13 یا پایینتر:
ابتدا به CU14 یا CU15 ارتقاء دهید، سپس از ارتقاء در محل استفاده کنید.Exchange ۲۰۱۶ CU22 یا پایینتر:
ابتدا به CU23 ارتقاء داده، سپس از مسیر ارتقاء سنتی (Legacy Upgrade) پیروی کنید.
چگونه به Exchange Server SE دسترسی پیدا کنیم
مدل لایسنسدهی برای Exchange Server SE مشابه SharePoint Server SE است و نیازمند لایسنسهای اشتراکی یا لایسنسهایی با Software Assurance (SA) فعال میباشد. آنچه برای استفاده نیاز دارید:
گزینه ۱: لایسنسهای اشتراک ابری معتبر برای کاربران (مانند Microsoft ۳۶۵ E3 یا E5).
گزینه ۲: لایسنس سرور و CALها با SA فعال برای دریافت حق استفاده و دسترسی به بهروزرسانیها.
دسترسی به دانلود:
نسخه Exchange Server SE از طریق Microsoft 365 Admin Center در دسترس خواهد بود.
این تغییر پس از بازنشست شدن Volume License Service Center (VLSC) انجام میشود.
نیازمندیهای سختافزاری و سیستمعامل
نیازمندیهای سختافزاری و سیستمعامل برای Exchange Server SE با Exchange Server 2019 CU15 یکسان باقی میماند، با این تفاوت که پشتیبانی از Windows Server 2025 نیز اضافه شده است.
نکته مهم این است که نیازی به بهروزرسانی جدید در ساختار Active Directory نیست (بیش از آنچه برای Exchange ۲۰۱۹ لازم است).
تغییرات و حذف ویژگیها
در حالی که انتشار اولیه (RTM) نسخه SE بیشتر یک بهروزرسانی ظاهری (Branding) است، نسخه CU1 شامل تغییرات قابل توجهی در ویژگیها خواهد بود، از جمله:
حذف UCMA ۴.۰: پشتیبانی از برخی ویژگیهای پیامرسانی فوری (Instant Messaging) برداشته خواهد شد.
حذف Outlook Anywhere (RPC/HTTP): پروتکلهای پشتیبانیشده سادهسازی میشوند.
چرا باید ارتقاء بدهم؟
مایکروسافت تاریخ پایان پشتیبانی برای Exchange ۲۰۱۶ و ۲۰۱۹ را تمدید نخواهد کرد، و همچنین هیچ پشتیبانی یا بهروزرسانی امنیتی اضافهای برای این نسخهها ارائه نمیدهد.
ارتقاء به نسخه SE این اطمینان را ایجاد میکند که سازمان شما در مسیری پشتیبانیشده باقی بماند و از آخرین بهروزرسانیهای امنیتی و قابلیتها بهرهمند شود. با مهاجرت به Exchange Server SE RTM، با نقشه راه مایکروسافت همراستا خواهید شد و آماده دریافت آسان CU1 و نسخههای بعدی خواهید بود.
آیا نسخه جدید Exchange Server به اتصال اینترنت نیاز دارد؟
خیر، نسل بعدی Exchange Server لزومی به اتصال اینترنت ندارد.
در حالت کلی، در صورت نداشتن اتصال به اینترنت، بهروزرسانیهای ضدبدافزار (Malware Updates) و محافظت در برابر حملات روز صفر (Zero-day Protection) تضمین نمیشود. با این حال، اگر این گزینهها غیرفعال باشند، نسخه جدید Exchange نیازی به اتصال اینترنت ندارد.
همچنین اتصال اینترنت برای پیکربندی ترکیبی (Hybrid Configuration) و جریان ایمیل خارجی (External Mail Flow) ضروری است. اما برای عملکرد کاملاً داخلی (On-Premise)، تغییری در این زمینه ایجاد نشده است.
فرآیند اعتبارسنجی لایسنس در نسخه SE چگونه انجام میشود؟
همانند همیشه، Exchange Server SE هیچگونه فعالسازی آنلاین یا اعتبارسنجی لایسنس از طریق اینترنت انجام نمیدهد.
همانند گذشته، کد سرور صرفاً کلید لایسنس واردشده را بررسی میکند تا نوع سرور (استاندارد، سازمانی یا هیبرید) را تعیین کند.
سرورهایی که بدون کلید محصول راهاندازی شوند، همانند قبل، نسخه آزمایشی ۱۸۰ روزه خواهند بود.
آیا Exchange Server SE برای شما مناسب است؟
این بستگی به نیازها و شرایط خاص سازمان شما دارد. در ادامه، مزایا و معایب احتمالی آن آورده شده است:
مزایای احتمالی Exchange Server SE:
کاهش هزینه اولیه: مدل اشتراکی ممکن است نسبت به لایسنس دائمی، هزینه اولیه کمتری داشته باشد، بهویژه برای سازمانهایی با تعداد کاربران متغیر.
امنیت بالاتر: مایکروسافت زیرساخت را مدیریت میکند که میتواند منجر به محیطی امنتر با بهروزرسانیها و وصلههای خودکار شود.
مدیریت سادهتر: مدل اشتراکی ممکن است مدیریت لایسنس را سادهتر از روش سنتی با CAL کند.
قابلیت مقیاسپذیری بهتر: مدل اشتراکی اجازه میدهد منابع را متناسب با نیاز خود، راحتتر افزایش یا کاهش دهید.
سؤالات متداول
آیا پیشنیاز جدیدی برای نسخه RTM از Exchange Server SE وجود دارد؟
خیر، تمام نقشهای سرور و پیشنیازها همانند Exchange Server 2019 باقی میمانند.
الزامات لایسنسدهی چیست؟
علاوه بر لایسنس سرور و CAL، باید Software Assurance (SA) فعال داشته باشید یا از لایسنسهای اشتراک ابری برای تمام کاربرانی که به Exchange SE دسترسی دارند، استفاده کنید.
چگونه میتوانیم Exchange Server SE را دانلود کنیم؟
دانلودها و کلیدهای محصول از طریق Microsoft 365 Admin Center در دسترس خواهند بود.
آیا برای Exchange ۲۰۱۶ یا ۲۰۱۹ پشتیبانی تمدیدشده (Extended Support) ارائه خواهد شد؟
خیر، مایکروسافت هیچ پشتیبانی تمدیدشده یا بهروزرسانی امنیتی اضافی (ESU) برای این نسخهها ارائه نخواهد داد.
مایکروسافت در سهماهه سوم ۲۰۲۵ نسخه جدید Exchange Server SE (Subscription Edition) را منتشر خواهد کرد. با انتشار این نسخه همراه با CU1، تمامی نسخههای قدیمیتر از رده خارج خواهند شد.
اگر همچنان از Exchange Server ۲۰۱۳ یا ۲۰۱۶ استفاده میکنید، پیشنهاد میشود که ابتدا به Exchange Server 2019 ارتقا دهید. با این کار، امکان ارتقای سنتی (Legacy Upgrade) به نسخه جدید Exchange SE برای شما فراهم میشود. برای این کار، باید Exchange ۲۰۱۹ را نصب کرده و پایگاههای داده و منابع را به آن منتقل کنید.
