SQL Server و SQL Server Compact سیستم‌های مدیریت پایگاه داده رابطه‌ای (RDBMS) شرکت مایکروسافت هستند. همان‌طور که از نام آن‌ها پیداست، برای مدیریت پایگاه‌های داده مورد استفاده در کسب‌وکارها به کار می‌روند. نسخه SQL Server 2016 در تاریخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ به پایان چرخه عمر (End of Life یا EOL) خود می‌رسد. اما جای نگرانی نیست؛ این راهنما هر آنچه باید بدانید را در اختیارتان قرار می‌دهد.
⚡ خلاصه مطلب (TL;DR)
مایکروسافت برای تمامی محصولات خود تاریخ‌های پایان چرخه عمر را اعلام می‌کند تا مشتریان از زمان پایان پشتیبانی هر محصول آگاه باشند. SQL Server نیز از این قاعده مستثنی نیست. هر نسخه از SQL Server معمولاً دارای دو تاریخ مهم است:
- پایان پشتیبانی اصلی (Mainstream Support End Date)
- پایان پشتیبانی توسعه‌یافته (Extended Support End Date)
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
پس از پایان پشتیبانی اصلی (Mainstream Support)، مایکروسافت دیگر اصلاحیه‌های غیرامنیتی (Non-Security Hotfixes) را ارائه نمی‌دهد، مگر اینکه قرارداد پشتیبانی ویژه (Extended Support Agreement) داشته باشید. همچنین:
- تمامی تعهدات مربوط به ضمانت پایان می‌یابد.
- درخواست‌های مربوط به افزودن قابلیت‌های جدید یا اعمال تغییرات دیگر پذیرفته نخواهد شد.
زمانی که یک محصول به پایان پشتیبانی توسعه‌یافته (Extended Support End Date) برسد:
- هیچ وصله (Patch) امنیتی منتشر نمی‌شود.
- به‌روزرسانی‌های امنیتی ارائه نخواهد شد.
- پشتیبانی رسمی مایکروسافت متوقف می‌شود.
اگر سازمان‌ها نسخه پشتیبانی‌شده SQL Server را جایگزین نکنند، با خطرات زیر مواجه خواهند شد:
- آسیب‌پذیری‌های امنیتی جدید بدون رفع باقی می‌مانند.
- احتمال عدم رعایت الزامات امنیتی و مقررات حفاظت از داده‌ها افزایش می‌یابد؛ زیرا بسیاری از استانداردها استفاده از نرم‌افزارهای دارای پشتیبانی را الزامی می‌دانند.
- ممکن است مشکلاتی در سازگاری، قابلیت اطمینان و عملکرد ایجاد شود، زیرا فناوری‌های جدید برای کارکرد صحیح به قابلیت‌های نسخه‌های جدید SQL Server وابسته هستند.
مروری بر پایان چرخه عمر نسخه‌های SQL Server
| نسخه | تاریخ پایان پشتیبانی | امکان دریافت به‌روزرسانی امنیتی تمدیدشده (ESU) |
|---|---|---|
| Microsoft SQL Server 2005 | ۱۲ آوریل ۲۰۱۶ | خیر |
| Microsoft SQL Server 2008 | ۹ ژوئیه ۲۰۱۹ | تا ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۲ (و تا ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۳ فقط در Azure) |
| Microsoft SQL Server 2008 R2 | ۹ ژوئیه ۲۰۱۹ | تا ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۲ (و تا ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۳ فقط در Azure) |
| Microsoft SQL Server 2012 | ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۲ | تا ۸ ژوئیه ۲۰۲۵ |
| SQL Server 2014 | ۹ ژوئیه ۲۰۲۴ | خیر |
| SQL Server 2016 | ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ | خیر |
| SQL Server 2017 | ۱۲ اکتبر ۲۰۲۷ | خیر |
| SQL Server 2019 | ۸ ژانویه ۲۰۳۰ | خیر |
| SQL Server 2022 | ۱۱ ژانویه ۲۰۳۳ | خیر |
| SQL Server 2025 | ۶ ژانویه ۲۰۳۶ | خیر |
پایان چرخه عمر SQL Server ۲۰۱۶
پشتیبانی از SQL Server 2016 در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ به پایان می‌رسد. برای ادامه دریافت پشتیبانی رسمی، توصیه می‌شود به نسخه جدیدتر SQL Server و ترجیحاً آخرین نسخه یعنی SQL Server 2025 مهاجرت کنید.
مایکروسافت راهنمای کاملی برای فرآیند مهاجرت ارائه کرده است. علاوه بر برخورداری از پشتیبانی رسمی، SQL Server 2025 شامل به‌روزرسانی‌های امنیتی، قابلیت‌های جدید و امکانات مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) نیز هست.
اجرای گزارش بررسی پایان چرخه عمر SQL Server
پایان چرخه عمر نسخه‌های قدیمی‌تر SQL Server
پایان چرخه عمر SQL Server ۲۰۱۲ (به‌همراه ESU)
نسخه SQL Server 2012 به‌طور رسمی در ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۲ و پس از پایان چرخه عمر ۱۰ ساله خود به پایان پشتیبانی رسید. با این حال، کاربران می‌توانستند بسته به‌روزرسانی امنیتی تمدیدشده (Extended Security Updates یا ESU) را خریداری کنند که امکان دریافت سه سال پشتیبانی اضافی را فراهم می‌کرد.
اکنون این سه سال نیز به پایان رسیده است؛ بنابراین SQL Server 2012 در تاریخ ۸ ژوئیه ۲۰۲۵ به‌طور کامل به پایان چرخه عمر خود می‌رسد و دیگر هیچ گزینه‌ای برای تمدید پشتیبانی وجود نخواهد داشت.
برای ادامه بهره‌مندی از پشتیبانی رسمی، توصیه می‌شود به نسخه جدیدتری از SQL Server، به‌ویژه آخرین نسخه آن، مهاجرت کنید. این نسخه عملکرد بهتر، قابلیت‌های امنیتی پیشرفته‌تر و امکانات گسترده‌تری برای یکپارچه‌سازی با رایانش ابری (Cloud) ارائه می‌دهد. جزئیات کامل این فرایند در راهنمای مهاجرت مایکروسافت موجود است.
پایان پشتیبانی اصلی (Mainstream Support) SQL Server ۲۰۱۹
نسخه SQL Server 2019 در ۲۸ فوریه ۲۰۲۵ به پایان دوره پشتیبانی اصلی (Mainstream Support) می‌رسد.
پس از این تاریخ، مایکروسافت دیگر موارد زیر را ارائه نخواهد کرد:
- به‌روزرسانی‌های عادی
- رفع اشکالات (Bug Fixes)
- وصله‌های غیرامنیتی
با این حال، پشتیبانی توسعه‌یافته (Extended Support) تا ۸ ژانویه ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت و طی این مدت، به‌روزرسانی‌های امنیتی حیاتی همچنان منتشر می‌شوند.
اگر سازمان شما هنوز از SQL Server ۲۰۱۹ استفاده می‌کند، اکنون زمان مناسبی برای برنامه‌ریزی جهت ارتقا است. یکی از گزینه‌های پیشنهادی، مهاجرت به SQL Server 2022 است که مزایای زیر را ارائه می‌دهد:
- عملکرد بهتر
- قابلیت‌های امنیتی پیشرفته‌تر
- یکپارچه‌سازی گسترده‌تر با سرویس‌های ابری
ارتقا به نسخه جدیدتر باعث می‌شود همچنان از پشتیبانی رسمی، قابلیت‌های جدید و پایداری بلندمدت بهره‌مند شوید.
پایان چرخه عمر SQL Server ۲۰۱۴
پشتیبانی توسعه‌یافته SQL Server 2014 در ۹ ژوئیه ۲۰۲۴ به پایان رسید.
پس از بیش از ۱۰ سال پشتیبانی، تنها راه ادامه استفاده از این نسخه با دریافت پشتیبانی رسمی، خرید اشتراک Extended Security Updates (ESU) بود که امکان سه سال پشتیبانی اضافی را فراهم می‌کرد. در نتیجه، سازمان‌هایی که این اشتراک را خریداری کنند، می‌توانند پشتیبانی را تا سال ۲۰۲۷ ادامه دهند.
بر اساس داده‌های موجود، ۱۷ درصد از سرورهای SQL همچنان از SQL Server 2014 استفاده می‌کنند و برای حفظ امنیت باید یا اشتراک ESU تهیه کنند یا به نسخه‌ای جدید و پشتیبانی‌شده ارتقا یابند.
پایان چرخه عمر SQL Server ۲۰۱۲
نسخه SQL Server 2012 پس از بیش از ۱۰ سال پشتیبانی، در ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۲ به پایان چرخه عمر خود رسید.
اگرچه بهترین راهکار، مهاجرت پایگاه‌های داده به نسخه‌های جدیدتر SQL Server است، اما سازمان‌ها می‌توانستند با خرید بسته Extended Security Updates (ESU) تا سه سال پشتیبانی امنیتی اضافی دریافت کنند. این گزینه برای سازمان‌هایی در نظر گرفته شده بود که هنوز آمادگی لازم برای مهاجرت را نداشتند.
پایان چرخه عمر SQL Server ۲۰۰۸ و SQL Server ۲۰۰۸ R2
نسخه‌های SQL Server 2008 و SQL Server 2008 R2 در ۹ ژوئیه ۲۰۱۹ به پایان پشتیبانی رسیدند.
همچنین Windows Server 2008، Windows Server 2008 R2 و Windows 7 نیز در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۰ از چرخه پشتیبانی خارج شدند.
سازمان‌هایی که همچنان از این نسخه‌های SQL Server استفاده می‌کردند، امکان خرید بسته Extended Security Updates (ESU) را داشتند که پشتیبانی را تا ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۲ تمدید می‌کرد.
برای سازمان‌هایی که به یک سال پشتیبانی بیشتر نیاز داشتند، تنها گزینه استفاده از نسخه Azure بود؛ زیرا این نسخه یک سال چهارم به‌روزرسانی امنیتی تمدیدشده نیز دریافت کرد.
بر اساس سیاست چرخه عمر محصولات مایکروسافت (Microsoft Lifecycle Policy)، نسخه‌های SQL Server 2008 و 2008 R2 و همچنین Windows Server 2008 و 2008 R2 در مجموع ۱۰ سال پشتیبانی دریافت کردند که شامل:
- ۵ سال پشتیبانی اصلی (Mainstream Support)
- ۵ سال پشتیبانی توسعه‌یافته (Extended Support)
بود.
به‌روزرسانی‌های امنیتی تمدیدشده (Extended Security Updates)
اگر سازمان شما مهلت پایان عمر (EOL) یک محصول را از دست داده باشد، ساده‌ترین راهکار خرید Extended Security Updates از مایکروسافت است. این به‌روزرسانی‌های امنیتی شامل اصلاحات امنیتی مهم و حیاتی هستند، اما شامل قابلیت‌های جدید یا درخواست‌های مشتری برای تغییرات غیرامنیتی نمی‌شوند.
علاوه بر این، خرید پشتیبانی تمدیدشده راهکاری بسیار پرهزینه و موقتی است.
این گزینه برای مشتریانی که از SQL Server یا Windows Server با مجوز فعال استفاده می‌کنند در دسترس است، اما در واقع فقط مشکلات را به تعویق می‌اندازد.
ارتقا به SQL Server ۲۰۱۹
راهکار دیگر، ارتقا به نسخه‌های جدیدتر این محصولات، یعنی SQL Server 2019 است. با ارتقای نصب‌های موجود، می‌توانید برای چندین سال دیگر از به‌روزرسانی‌ها و پشتیبانی بهره‌مند شوید.
مهاجرت به Azure
توصیه اصلی، انتقال بارهای کاری Microsoft SQL از محیط‌های داخلی (On-Premise) به فضای ابری Microsoft Azure است.
با ارتقای فناوری‌های قدیمی پایگاه داده در محیط داخلی، کسب‌وکارها می‌توانند محیط خود را یکپارچه کرده و عملکرد، بازیابی اطلاعات و فرایند تأمین منابع (Provisioning) را بهینه کنند.
فضای ابری همیشه به‌روز باقی می‌ماند و به شما امکان می‌دهد منابع را در صورت نیاز افزایش یا کاهش دهید و فقط هزینه میزان مصرف خود را پرداخت کنید.
سرویس‌هایی مانند Exchange Online به‌عنوان بخشی از Office 365 یا Azure SQL Database نمونه‌های خوبی از رویکرد مدرن مایکروسافت برای برنامه‌های سروری رایج هستند.
مایکروسافت اعلام کرده است که با انجام تغییرات جزئی در کد، می‌توان SQL Server 2008 یا SQL Server 2008 R2 را روی یک پایگاه داده Azure SQL میزبانی کرد.
راهنمای جامع پایان چرخه عمر SQL Server به مجموعه‌ای از اقدامات و تصمیمات راهبردی برای مدیریت زمانی گفته می‌شود که یک نسخه از SQL Server دیگر توسط مایکروسافت پشتیبانی نمی‌شود. پایان چرخه عمر (End of Life یا EOL) به این معناست که نسخه موردنظر دیگر به‌روزرسانی‌های امنیتی، رفع اشکال و پشتیبانی رسمی دریافت نمی‌کند و ادامه استفاده از آن می‌تواند سازمان را با ریسک‌های امنیتی، مشکلات سازگاری و افزایش هزینه‌های نگهداری مواجه کند. این راهنما به سازمان‌ها کمک می‌کند تا با ارزیابی وضعیت فعلی، شناسایی وابستگی‌ها و برنامه‌ریزی مناسب، مسیر انتقال از نسخه‌های قدیمی به فناوری‌های جدیدتر را به‌صورت کنترل‌شده طی کنند.
در فرآیند مدیریت پایان عمر SQL Server، سازمان‌ها معمولاً سه رویکرد اصلی را بررسی می‌کنند: دریافت Extended Security Updates برای ادامه موقت پشتیبانی امنیتی، ارتقا به نسخه‌های جدیدتر SQL Server مانند SQL Server ۲۰۱۹ و نسخه‌های پس از آن، یا مهاجرت به سرویس‌های ابری مانند Azure SQL Database. انتخاب بهترین مسیر به عواملی مانند حجم داده‌ها، نیازهای کسب‌وکار، بودجه، الزامات امنیتی و معماری فعلی سیستم‌ها بستگی دارد. یک برنامه مهاجرت مناسب می‌تواند علاوه بر کاهش ریسک‌های امنیتی، باعث بهبود عملکرد، افزایش قابلیت اطمینان، ساده‌تر شدن مدیریت پایگاه داده و آماده‌سازی زیرساخت سازمان برای آینده شود.
![چگونه مشکلات به‌روزرسانی ویندوز ۱۱ نسخه ۲۵H۲ را برطرف کنیم؟ [راهکارهای ۱۰۰٪ مؤثر]](https://itresearches.ir/wp-content/uploads/2026/08/windows-11-25h2-spotted-150x150.webp)
